Yabancılar Hukuku 3 dk okuma
İkamet İzni Uzatma Rehberi: Süreler, Belgeler ve Ret Halinde Yapılacaklar
Kısaca
- Uzatma başvurusu izin süresi bitmeden önce yapılmalıdır; süre geçerse ihlal doğar.
- Adres değişikliği yirmi iş günü içinde bildirilmelidir.
- Uzun süre yurt dışında kalmak uzatmanın reddine yol açabilir.
- Ret kararına karşı idare mahkemesinde dava açılabilir; sınır dışı etme kararında süre yalnızca yedi gündür.
Türkiye’de vize süresini veya vize muafiyetini aşacak şekilde kalmak isteyen yabancıların ikamet izni alması gerekir. İzin süresi dolduğunda uzatma başvurusu yapılmazsa yabancı, ülkede izinsiz kalmış sayılır; bu da para cezası, giriş yasağı ve sonraki başvuruların reddi gibi sonuçlar doğurabilir. Bu rehberde en sık kullanılan kısa dönem, aile ve öğrenci ikamet izinlerinin uzatılmasında dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyoruz.
Ne zaman başvurmalıyım?
Uzatma başvurusu, ikamet izninin bitiminden önceki altmış gün içinde ve her halde izin süresi dolmadan yapılmalıdır. Başvuru e-İkamet sistemi üzerinden yapılır; sistem randevu ve belge teslimi için yönlendirir. Süresinde yapılan başvurunun sonuçlanmasını bekleyen yabancı, başvuru belgesiyle ülkede kalmaya devam edebilir.
Gerekli belgeler
Belgeler izin türüne göre değişir; ancak çoğu başvuruda aşağıdakiler istenir:
- Geçerli pasaport ve fotokopisi,
- Biyometrik fotoğraf,
- Türkiye’deki kalış süresini kapsayan geçerli sağlık sigortası,
- Adres belgesi: noter onaylı kira sözleşmesi, tapu ya da ev sahibinin taahhüdü,
- Kalış süresi boyunca yeterli ve düzenli maddi imkana sahip olunduğunu gösteren belgeler,
- İzin türüne özgü belgeler: evlilik ya da doğum belgesi (aile), öğrenci belgesi (öğrenci), taşınmaz tapusu (taşınmaza dayalı kısa dönem).
Yabancı ülkelerden alınan belgelerin apostilli ve yeminli tercümeli olması gerekebilir. Harç ve kart bedeli başvuru sırasında ödenir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Adres bildirimi: Adres değişikliği yirmi iş günü içinde bildirilmelidir; adres kayıt sisteminde güncel olmayan adres sorun yaratır.
- Yurt dışında kalma: Kısa dönem ikamet izninde son bir yıl içinde toplam yüz yirmi günü aşan yurt dışı kalışlar uzatmanın reddine ya da iznin iptaline yol açabilir.
- Amaca uygunluk: İzin hangi amaçla verildiyse o amaç sürdürülmelidir; örneğin aile ikametinde aile birliğinin devam etmesi gerekir.
- Bölge kısıtları: Bazı mahallelerde yeni ikamet kaydına kısıtlama uygulanabilir; adres seçimi önceden kontrol edilmelidir.
Başvuru reddedilirse
Ret kararı yazılı olarak tebliğ edilir ve gerekçesini içerir. Karara karşı idari başvuru yapılabileceği gibi idare mahkemesinde iptal davası da açılabilir; dava açma süresi kural olarak tebliğden itibaren altmış gündür. Ret ile birlikte ülkeyi terk etmeniz için süre verilmiş ya da sınır dışı etme kararı alınmışsa, sınır dışı etme kararına karşı dava açma süresi yedi gündür ve bu süre çok hızlı geçer. Kararı alır almaz bir avukatla görüşmeniz önerilir.
Uzun dönem ikamet ve vatandaşlık
Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl izinle kalmış yabancılar, şartları taşıyorsa uzun dönem ikamet iznine başvurabilir. Kesintisiz beş yıllık ikamet ise genel yoldan Türk vatandaşlığı başvurusunun ön şartıdır; bu sürede toplam on iki ayı aşmayan yurt dışı seyahatler kesintiye yol açmaz. En erken başvuru tarihinizi vatandaşlık ve ikamet süresi aracımızla hesaplayabilirsiniz.
Belgelerinizi kontrol edip uzatma başvurusunu ya da ret kararına karşı davayı birlikte yürütelim.
Sık sorulan sorular
Uzatma başvurusu sonuçlanmadan yurt dışına çıkabilir miyim?
Başvuru belgesiyle çıkış mümkündür; ancak dönüşte vize gerekip gerekmediği ve başvurunun durumu önceden kontrol edilmelidir. Uzun süre dışarıda kalmak başvurunun değerlendirilmesini etkileyebilir.
İkamet iznim reddedildi; hemen ülkeyi terk etmem gerekir mi?
Ret kararında ülkeden çıkış için süre verilebilir. Bu süre içinde dava ve yürütmenin durdurulması imkanı değerlendirilmelidir; sınır dışı etme kararı varsa dava süresi yedi gündür.
Öğrenci ikametinden kısa dönem ikamete geçebilir miyim?
Öğrenim bittikten sonra şartları taşıyorsanız kısa dönem ya da başka bir ikamet türüne başvurabilirsiniz. Uzun dönem ikamette öğrenci ikametiyle geçen sürenin yarısı hesaba katılır.
Eski makalemiz: Göçmen kaçakçılığı suçu. Faaliyet alanımız: Yabancılar ve uluslararası ticaret hukuku.
İlgili faaliyet alanıYabancılar Hukuku
