Kısaca
- Kıdem tazminatı için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak gerekir.
- Her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir; yıllık tutar tavanı (73.729,84 TL) geçemez.
- İstifada kural olarak tazminat yoktur; haklı nedenle fesih, emeklilik, askerlik ve evlilik istisnadır.
- Dava öncesinde arabuluculuk zorunludur; zamanaşımı beş yıldır.
Kıdem tazminatı, işçinin uzun süreli emeğinin karşılığı olarak iş sözleşmesi belirli şekillerde sona erdiğinde işveren tarafından ödenen bir toplu ödemedir. Hangi durumlarda doğduğu, nasıl hesaplandığı ve hangi kesintilere tabi olduğu, hem işçi hem işveren için sıkça tartışma konusudur.
Hak kazanma şartları
Kıdem tazminatına hak kazanmak için iki şart birlikte aranır: işçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan bir şekilde sona ermesi. Bu haller şunlardır:
- İşverenin sözleşmeyi feshetmesi (işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışları nedeniyle yapılan haklı fesih hariç),
- İşçinin haklı nedenle feshetmesi: ücretin ödenmemesi, fazla mesainin karşılıksız bırakılması, sigorta primlerinin eksik yatırılması, mobbing, sağlık sebepleri gibi,
- Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma,
- Emeklilik ya da yaş dışındaki şartları tamamlayıp (ör. 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim) kıdem tazminatı almak amacıyla ayrılma,
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması,
- İşçinin ölümü (tazminat mirasçılara ödenir).
Nasıl hesaplanır?
Hesap, her tam hizmet yılı için otuz günlük ücret üzerinden yapılır; yıldan artan süreler için orantılı ödeme yapılır. Esas alınan ücret, son brüt ücrete düzenli olarak ödenen yol, yemek, prim, ikramiye gibi ödemelerin eklenmesiyle bulunan giydirilmiş brüt ücrettir. Bir yıl için ödenecek tutar ise kıdem tazminatı tavanını geçemez. 1 Temmuz 2026 itibarıyla tavan 73.729,84 TL’dir.
| Çalışma süresi | Giydirilmiş brüt ücret | Yaklaşık brüt kıdem |
|---|---|---|
| 1 yıl | 40.000 TL | 40.000 TL |
| 3 yıl 6 ay | 55.000 TL | 192.500 TL |
| 8 yıl | 65.000 TL | 520.000 TL |
| 12 yıl | Tavanın üzerinde | 12 × tavan |
Kendi tutarınızı tarih ve ücret bilgilerinizle kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracımızda brüt ve net olarak görebilirsiniz.
Kesintiler ve faiz
Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez; yalnızca damga vergisi kesilir. İhbar tazminatı ise hem gelir vergisine hem damga vergisine tabidir. Kıdem tazminatı zamanında ödenmezse, fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz istenebilir.
İhbar tazminatıyla farkı
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim sürelerine uymadan fesheden tarafın ödediği tazminattır. Bildirim süreleri kıdeme göre iki, dört, altı ve sekiz haftadır. İşçi de bildirim süresine uymadan işten ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir. Ayrıntılar için eski makalemiz ihbar tazminatı yazısına bakabilirsiniz.
Süreç: arabuluculuk ve dava
- Fesih yazısı, bordrolar, banka kayıtları ve SGK hizmet dökümü toplanır.
- Alacak kalemleri hesaplanır: kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin, hafta ve genel tatil ücretleri.
- Arabulucuya başvurulur; anlaşma sağlanırsa tutanak ilam niteliğindedir.
- Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır.
Kıdem tazminatından feragat ya da “tüm haklarımı aldım” yazan ibranameler, ödemenin banka kanalıyla yapılmaması ve alacak kalemlerinin tek tek gösterilmemesi gibi durumlarda geçersiz sayılabilir. İmzalamadan önce mutlaka inceletin.
Fesih yazınızı ve bordrolarınızı inceleyip arabuluculuğa hazır bir hesapla gelin.
Sık sorulan sorular
İşveren kıdem tazminatını taksitle ödeyebilir mi?
Kural olarak kıdem tazminatı fesih anında muaccel olur ve tek seferde ödenmelidir. Taksitle ödeme ancak işçinin rızası ve yazılı anlaşmayla mümkündür; arabuluculuk tutanaklarında sık görülür.
Belirli süreli sözleşmede kıdem tazminatı var mı?
Evet. Bir yılı aşan çalışmalarda, sözleşmenin süre bitimiyle sona ermesi halinde de şartları varsa kıdem tazminatı doğabilir.
Emeklilik için yaşı beklerken işten ayrılırsam tazminat alır mıyım?
Sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarını tamamladığınızı gösteren SGK yazısını alarak kıdem tazminatı almak amacıyla ayrılabilirsiniz.
Eski makalelerimiz: İş akdi feshi nedir?, İşe iade davası, Ücretsiz izinde sigorta primi.
İlgili faaliyet alanıİş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
