Kısaca
- İlamsız takipte ödeme emrine tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir.
- Çek, senet ve poliçeye dayalı takiplerde süre beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır.
- İmza size ait değilse bunu açıkça belirtmelisiniz; aksi halde imzayı kabul etmiş sayılırsınız.
- Haksız itiraz, borçlu aleyhine icra inkar tazminatı doğurabilir.
Ödeme emri, alacaklının icra dairesine başvurusu üzerine borçluya gönderilen ve borcu belirli bir süre içinde ödemesini ya da itiraz etmesini isteyen resmî bir belgedir. Ödeme emrini aldığınızda yapacağınız ilk iş, tebliğ tarihini not etmek ve takibin türünü anlamaktır; çünkü süreler takibin türüne göre değişir ve hak düşürücüdür.
Takibin türünü anlayın
Ödeme emrinin üst kısmında takibin türü yazar. En sık karşılaşılanlar şunlardır:
| Takip türü | İtiraz süresi | Nereye? |
|---|---|---|
| Genel haciz yoluyla ilamsız takip (örnek 7) | 7 gün | İcra dairesi |
| Kambiyo senetlerine özgü takip (örnek 10) | 5 gün | İcra mahkemesi |
| Kira alacağı ve tahliye (örnek 13) | 7 gün (borca), kiralanan ilişkisine | İcra dairesi |
| İlamlı takip (örnek 4-5) | 7 gün (şikayet / icranın geri bırakılması) | İcra mahkemesi |
İlamsız takipte itiraz nasıl yapılır?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde takibi yapan icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz yazılı dilekçeyle ya da icra dairesinde sözlü olarak yapılabilir; UYAP ve e-Devlet üzerinden de dosyaya erişilebilir. İtirazın gerekçe gösterilmeden yapılması yeterlidir ve itiraz takibi kendiliğinden durdurur.
- Borca itiraz: Borcun hiç olmadığı, ödendiği ya da miktarının farklı olduğu.
- İmzaya itiraz: Takibe dayanak belgedeki imzanın size ait olmadığı. Bu itiraz açıkça yapılmalıdır; yapılmazsa belge takip bakımından kabul edilmiş sayılır.
- Kısmi itiraz: Borcun bir kısmını kabul edip geri kalanına itiraz edebilirsiniz; kabul ettiğiniz kısım için takip devam eder.
- Faize ve fer’ilere itiraz: Asıl borcu kabul etseniz bile faiz oranına ve işleme başlangıcına itiraz edilebilir.
Çek, senet ve poliçede beş gün
Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda süreler kısadır: borca itiraz, imzaya itiraz ve şikayet için süre ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gündür ve başvuru icra mahkemesine yapılır. Bu takiplerde itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma kararı için mahkemeden talepte bulunulmalıdır. Borcun ödendiği ya da ertelendiği ancak belgeyle ispatlanabilir.
İtirazdan sonra ne olur?
İtirazla duran takibe devam edebilmek için alacaklının iki yolu vardır:
- İtirazın kaldırılması: Alacaklı, elinde imzası ikrar edilmiş ya da noterce onaylanmış bir belge veya resmî belge varsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
- İtirazın iptali: Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Ticari para alacaklarında ve iş alacaklarında bu davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Mahkeme itirazın haksız olduğuna karar verirse, alacak likit (belirlenebilir) ise borçlu aleyhine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilir. Takip haksız çıkarsa alacaklı da aynı oranda kötü niyet tazminatı ödeyebilir.
Mal beyanı
Ödeme emri, borçluya ayrıca mal beyanında bulunması gerektiğini de bildirir. Süresinde itiraz etmeyen ve borcu ödemeyen borçlunun mal beyanında bulunmaması, şikayet halinde disiplin hapsi yaptırımına konu olabilir.
Süreyi kaçırdıysanız
Ağır hastalık gibi kusurunuz olmayan bir engel nedeniyle süresinde itiraz edemediyseniz, engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde icra mahkemesine gecikmiş itiraz başvurusu yapılabilir. Tebligat usulsüzse, usulsüz tebliği öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde şikayet yoluna gidilebilir. Takip kesinleşmiş olsa bile borçlu olmadığınızı ispatlamak için menfi tespit ya da istirdat davası açma imkanı vardır.
Tebliğ tarihini ve takibin türünü birlikte kontrol edip süresinde doğru itirazı yapalım.
Sık sorulan sorular
Yedi gün hangi tarihten başlar?
Ödeme emrinin size tebliğ edildiği günü izleyen günden başlar. e-Tebligatta tebliğ, belgenin elektronik adresinize ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
İtiraz ettikten sonra hesabıma haciz gelir mi?
Süresinde yapılan itiraz ilamsız takibi durdurur; itiraz kaldırılmadıkça haciz yapılamaz. Kambiyo takiplerinde ise mahkemeden durdurma kararı alınmadıkça takip devam eder.
Borcu kabul ediyorum ama ödeyemiyorum; ne yapabilirim?
Alacaklıyla taksit protokolü yapılabilir ya da icra dairesinde taksitle ödeme taahhüdünde bulunulabilir. Ödeme planına uyulmaması ek sonuçlar doğurur.
Eski makalelerimiz: Karşılıksız çek, İşsizlik maaşına haciz, İhalenin feshi davası. Dosya borcunu icra dosya borcu aracımızla hesaplayabilirsiniz.
İlgili faaliyet alanıİcra ve İflas Hukuku
